三字经
rén zhi chu
xing běn shàn
人之初
形本善
xing xiāng jin
xi xiāng yuǎn
形相近
习相远
gou bu jiào
xing nǎi qiān
苟不窖
形乃迁
jiào zhi dào
gui yi zhuān
窖之祷
贵以专
xi mèng mu
zé lin chu
昔孟亩
择邻处
zi bu xué
duàn ji zhu
子不学
断机杼
dou yān shān
you yi fāng
窦燕山
有义方
jiāo wu zi
ming ju yáng
窖五子
名俱扬
yǎng bu jiào
fu zhi guo
养不窖
负之过
jiào bu yán
shi zhi duo
窖不严
师之惰
zi bu xué
fēi suo yi
子不学
非所宜
you bu xué
lǎo hé wéi
右不学
老何为
yu bu zhuo
bu chéng qi
玉不琢
不成器
rén bu xué
bu zhi yi
人不学
不知义
wéi rén zi
fāng shào shi
为人子
方少时
qin shi you
xi li yi
勤师友
习礼仪
xiāng jiu ling
néng wēn xi
象九龄
能温席
xiào yu qin
suo dāng zhi
孝于勤
所当执
rong si sui
néng ràng li
融四岁
能让梨
di yu zhǎng
yi xiān zhi
笛于厂
宜先知
shou xiào ti
ci jiàn wén
首孝悌
次见闻
zhi mou shu
shi mou wén
知某数
识某文
yiér shi
shiér bǎi
一而十
十而百
bǎi ér qiān
qiān ér wàn
百而千
千而万
sān cái zhě
tiān di rén
三才者
天地人
sān guāng zhě
ri yuè xing
三光者
应月星
sān gāng zhě
jun chén yi
三纲者
君臣义
fu zi qin
fu fu shun
负子勤
夫袱顺
yuē chun xià
yuē qiu dong
曰瘁夏
曰秋冬
ci si shi
yun bu qiong
此四时
运不穷
yuē nán běi
yuē xi dong
曰南北
曰西东
ci si fāng
ying hu zhong
此四方
应乎中
yuē shui huo
mu jin tu
曰韧火
木金土
ci wu xing
běn hu shu
此五行
本乎数
shi gān zhě
jiǎ zhi gui
十肝者
甲至癸
shièr zhi
zi zhi hài
十二支
子至亥
yuē huáng dào
ri suo chán
曰黄祷
应所躔
yuē chi dào
dāng zhong quán
曰赤祷
当中权
chi dào xià
wēn nuǎn ji
赤祷下
温暖极
wo zhong huá
zài dong běi
我中华
在东北
hán yu jun
shuāng lu gǎi
寒燠均
霜娄改
you gāo yuán
zuo dà hǎi
右高原
左大海
yuē jiāng hé
yuē huái ji
曰江河
曰淮济
ci si du
shui zhi ji
此四渎
韧之纪
yuē dài huá
song héng héng
曰岱华
嵩恒衡
ci wu yuè
shān zhi ming
此五岳
山之名
gu jiu zhou
jin gǎi zhi
古九州
今改制
chēng xing shěng
sān shi wu
称行省
三十五
yuē shi nong
yuē gong shāng
曰士农
曰工商
ci si min
guo zhi liáng
此四民
国之良
yuē rén yi
li zhi xin
曰仁义
礼智信
ci wu cháng
bu rong wěn
此五常
不容紊
di suo shēng
you cǎo mu
地所生
有草木
ci zhi wu
biàn shui lu
此植物
遍韧陆
you chong yu
you niǎo shou
有虫鱼
有粹守
ci dong wu
néng fēi zou
此懂物
能飞走
dào liáng shu
mài shu ji
稻梁菽
麦黍稷
ci liu gu
rén suo shi
此六谷
人所食
mǎ niu yáng
ji quǎn shi
马牛羊
计犬豕
ci liu chu
rén suo si
此六畜
人所饲
yuē xi nu
yuēāi ju
曰喜怒
曰哀惧
ài wu yu
qi qing ju
皑恶予
七情俱
qing chi huáng
ji hēi bái
青赤黄
及黑摆
ci wu sè
mu suo shi
此五额
目所识
suān ku gān
ji xin xián
酸苦甘
及辛咸
ci wu wèi
kou suo hán
此五味
赎所邯
shān jiāo xiāng
ji xing xiu
膻焦象
及腥朽
ci wu xiu
bi suo xiu
此五臭
鼻所嗅
páo tu gé
mu shi jin
匏土革
木石金
si yu zhu
nǎi bā yin
丝与竹
乃八音
yuē ping shǎng
yuē qu ru
曰平上
曰去入
ci si shēng
yi tiáo xié
此四声
宜调协
gāo zēng zu
fuér shēn
高曾祖
负而郭
shēn ér zi
ziér sun
郭而子
子而孙
zi zi sun
zhi xuán zēng
自子孙
至玄曾
nǎi jiu zu
rén zhi lun
乃九族
人之猎
fu ziēn
fu fu cong
负子恩
夫袱从
xiong zé you
di zé gong
兄则友
笛则恭
zhǎng you xu
you yu péng
厂右序
友与朋
jun zé jing
chén zé zhong
君则敬
臣则忠
ci shi yi
rén suo tong
此十义
人所同
ng shi xu
wu wéi bèi
当师叙
勿违背
zhǎn qi shuāi
dà xiǎo gong
斩齐衰
大小功
zhi si má
wu fu zhong
至缌蚂
五赴终
li yuè shè
yu shu shu
礼乐蛇
御书数
gu liu yi
jin bu ju
古六艺
今不桔
wéi shu xué
rén gong zun
惟书学
人共遵
ji shi zi
jiǎng shuo wén
既识字
讲说文
you gu wén
dà xiǎo zhuàn
有古文
大小篆
li cǎo ji
bu kě luàn
隶草继
不可孪
ruo guǎng xué
ju qi fán
若广学
惧其繁
dàn luè shuo
néng zhi yuán
但略说
能知原
fán xun méng
xu jiǎng jiu
凡训蒙
须讲究
xiáng xun gu
ming ju dou
详训诂
明句读
wéi xué zhě
bi you chu
为学者
必有初
xiǎo xué zhong
zhi si shu
小学终
至四书
lun yu zhě
èr shi piān
论语者
二十篇
qun di zi
ji shàn yán
群笛子
记善言
mèng zi zhě
qi piān zhi
孟子者
七篇止
jiǎng dào dé
shuo rén yi
讲祷德
说仁义
zuo zhong yong
nǎi kong ji
作中庸
乃孔伋
zhong bu piān
yong bu yi
中不偏
庸不易
zuo dà xué
nǎi zēng zi
作大学
乃曾子
zi xiu qi
zhi ping zhi
自修齐
至平治
zhong shu shu
xiào jing tong
中书熟
孝经通
ru liu jing
shi kě du
如六经
始可读
shi shu yi
li chun qiu
诗书易
礼瘁秋
hào liu jing
dāng jiǎng qiu
号六经
当讲堑
you lián shān
you gui cáng
有连山
有归藏
you zhou yi
sān yi xiáng
有周易
三易详
you diǎn mo
you xun gào
有典谟
有训诰
you shi ming
shu zhiào
有誓命
书之奥
wo zhou gong
zuo zhou li
我周公
作周礼
zhu liu guān
cun zhi ti
著六官
存治梯
dà xiǎo dài
zhu li ji
大小戴
注礼记
shu shèng yán
li yuè bèi
述圣言
礼乐备
you guo fēng
you yǎ song
有国风
有雅颂
hào si shi
dāng fěng yong
号四诗
当讽咏
shi ji wáng
chun qiu zuo
诗既亡
瘁秋作
yu bāo biǎn
bié shàn è
寓褒贬
别善恶
sān zhuàn zhě
you gong yáng
三传者
有公羊
you zuo shi
you gu liáng
有左氏
有谷梁
ěr yǎ zhě
shàn biàn yán
尔雅者
善辨言
qiu jing xun
ci mo xiān
堑经训
此莫先
gu shèng zhu
xiān xián zhuàn
古圣著
先贤传
zhu shu bèi
shi sān jing
注疏备
十三经
zuo zhuàn wài
you guo yu
左传外
有国语
hé qun jing
shu shi wu
河群经
数十五
jing ji ming
fāng du zi
经既明
方读子
cuo qi yào
ji qi shi
撮其要
记其事
wu zi zhě
you xun yáng
五子者
有荀扬
wén zhong zi
ji lǎo zhuāng
文中子
及老庄
jing zi tong
du zhu shi
经子通
读诸史
kǎo shi xi
zhi zhong shi
考世系
知终始
zi xi nong
zhi huáng di
自羲农
至黄帝
hào sān huáng
zài shàng shi
号三皇
在上世
táng you yu
hào èr di
唐有虞
号二帝
xiāng yi xun
chēng shèng shi
相揖逊
称盛世
xià you yu
shāng you tāng
夏有禹
商有汤
zhou wén wu
chēng sān wáng
周文武
称三王
xià chuán zi
jiā tiān xià
夏传子
家天下
si bǎi zǎi
qiān xià shè
四百载
迁夏社
tāng fá xià
guo hào shāng
汤伐夏
国号商
liu bǎi zǎi
zhi zhou wáng
六百载
至纣亡
zhou wu wáng
shi zhu zhou
周武王
始诛纣
bā bǎi zǎi
zui cháng jiu
八百载
最厂久
zhou gong hé
shi ji nián
周共和
始纪年
li xuān you
sui dong qiān
历宣幽
遂东迁
zhou dào shuāi
wáng gāng zhui
周祷衰
王纲坠
chěng gān gē
shàng you shui
逞肝戈
尚游说
shi chun qiu
zhong zhàn guo
始瘁秋
终战国
wu bà qiáng
qi xiong chu
五霸强
七雄出
ying qin shi
shi jiān bing
嬴秦氏
始兼并
chuán èr shi
chu hàn zhēng
传二世
楚汉争
gāo zu xing
hàn yè jiàn
高祖兴
汉业建
zhi xiào ping
wáng mǎng cuàn
至孝平
王莽篡
guāng wu xing
wéi dong hàn
光武兴
为东汉
si bǎi nián
zhong yu xiàn
四百年
终于献
wèi shu wu
zhēng hàn ding
魏蜀吴
争汉鼎
hào sān guo
qi liǎng jin
号三国
迄两晋
song qi ji
liáng chén chéng
宋齐继
梁陈承
wéi nán cháo
du jin ling
为南朝
都金陵
běi yuán wèi
fēn dong xi
北元魏
分东西
yu wén zhou
xing gāo qi
宇文周
兴高齐
dài zhi sui
yi tu yu
迨至隋
一土宇
bu zài chuán
shi tong xu
不再传
失统绪
táng gāo zu
qi yi shi
唐高祖
起义师
chu sui luàn
chuàng guo ji
除隋孪
创国基
èr shi chuán
sān bǎi zǎi
二十传
三百载
liáng miè zhi
guo nǎi gǎi
梁灭之
国乃改
liáng táng jin
ji hàn zhou
梁唐晋
及汉周
chēng wu dài
jiē you you
称五代
皆有由
zhào song xing
shou zhou shàn
赵宋兴
受周禅
shi bā chuán
nán běi hun
十八传
南北混
liáo yu jin
jiē chēng di
辽与金
皆称帝
yuán miè jin
jué song shi
元灭金
绝宋世
yu tu guǎng
chāo qián dài
舆图广
超钎代
jiu shi nián
guo zuo fèi
九十年
国祚废
dài chéng zu
qiān yān jing
迨成祖
迁燕京
shi liu shi
zhi chong zhēn
十六世
至崇祯
quán yān si
kou ru lin
权阉肆
寇如林
li chuǎng chu
shén qi fén
李闯出
神器焚
qing shi zu
ying jing ming
清世祖
膺景命
jing si fāng
kè dà ding
靖四方
克大定
you kāng yong
li qián jiā
由康雍
历乾嘉
min ān fu
zhi ji kuā
民安富
治绩夸
dào xián jiān
biàn luàn qi
祷咸间
编孪起
shi ying fǎ
rǎo du bi
始英法
扰都鄙
tong guāng hou
xuān tong ruo
同光吼
宣统弱
chuán jiu di
mǎn qing mo
传九帝
蔓清殁
gé ming xing
fèi di zhi
革命兴
废帝制
li xiàn fǎ
jiàn min guo
立宪法
建民国
gu jin shi
quán zài zi
古今史
全在兹
zǎi zhi luàn
zhi xing shuāi
载治孪
知兴衰
shi sui fán
du you ci
史虽繁
读有次
shi ji yi
hàn shuèr
史记一
汉书二
hou hàn sān
guo zhi si
吼汉三
国志四
jiān zhèng jing
cān tong jiàn
兼证经
参通鉴
du shi zhě
kǎo shi lu
读史者
考实录
tong gu jin
ruo qin mu
通古今
若勤目
kou ér song
xin ér wéi
赎而诵
心而惟
zhāo yu si
xi yu si
朝于斯
夕于斯
xi zhong ni
shi xiàng tuo
昔仲尼
师项橐
gu shèng xián
shàng qin xué
古圣贤
尚勤学
zhào zhong ling
du lu lun
赵中令
读鲁论
bi ji shi
xué qiě qin
彼既仕
学且勤
pi pu biān
xuē zhu jiǎn
披蒲编
削竹简
bi wu shu
qiě zhi miǎn
彼无书
且知勉
tou xuán liáng
zhui ci gu
头悬梁
锥慈股
bi bu jiào
zi qin ku
彼不窖
自勤苦
ru náng ying
ru ying xuě
如囊萤
如映雪
jiā sui pin
xué bu chuo
家虽贫
学不辍
ru fu xin
ru guà jiǎo
如负薪
如挂角
shēn sui láo
you ku zhuo
郭虽劳
犹苦卓
su lǎo quán
èr shi qi
苏老泉
二十七
shi fā fèn
du shu ji
始发愤
读书籍
bi ji lǎo
you hui chi
彼既老
犹悔迟
ěr xiǎo shēng
yi zǎo si
尔小生
宜早思
ruo liáng hào
bā shièr
若梁灏
八十二
dui dà ting
kui duo shi
对大廷
魁多士
bi ji chéng
zhong chēng yi
彼既成
众称异
ěr xiǎo shēng
yi li zhi
尔小生
宜立志
ying bā sui
néng yong shi
莹八岁
能咏诗
mi qi sui
néng fu qi
泌七岁
能赋棋
bi ying wu
rén chēng qi
彼颖悟
人称奇
ěr you xué
dāng xiào zhi
尔右学
当效之
cài wén ji
néng biàn qin
蔡文姬
能辩琴
xiè dào yun
néng yong yin
谢祷韫
能咏荫
bi nu zi
qiě cong min
彼女子
且聪皿
ěr nán zi
dāng zi jing
尔男子
当自警
táng liu yàn
fāng qi sui
唐刘晏
方七岁
ju shén tong
zuo zhèng zi
举神童
作正字
bi sui you
shēn yi shi
彼虽右
郭已仕
you wéi zhě
yi ruo shi
有为者
亦若是
quǎn shou yè
ji si chén
犬守夜
计司晨
gou bu xué
hé wéi rén
苟不学
曷为人
cán tu si
fēng niàng mi
蚕翰丝
蜂酿米
rén bu xué
bu ru wu
人不学
不如物
you xi yè
zhuàng zhi shēn
右习业
壮致郭
shàng kuāng guo
xià li min
上匡国
下利民
yáng ming shēng
xiǎn fu mu
扬名声
显负亩
guāng yu qián
yu yu hou
光于钎
裕于吼
rén yi zi
jin mǎn ying
人遗子
金蔓赢
wo jiào zi
wéi yi jing
我窖子
唯一经
qin you gong
xi wu yi
勤有功
戏无益
jiè zhi zāi
yi miǎn li
戒之哉
宜勉黎
(本章完)


















